Κωδικός: ‘χαμηλή ένταση’

Έχω περάσει πολύ χρόνο στην Ελλάδα και στα νησιά της, πολύ χρόνο από τη ζωή μου. Έχω δει μέρες από τη Μεταπολίτευση. Υπήρξα μάρτυρας μικρών ή μεγάλων οικονομικών συμφορών. Διάολε, η ιστορία της οικογένειάς μου είναι μια καλή απόδειξη για το πώς οι Έλληνες μπορούν να δημιουργήσουν φασαρίες στους εαυτούς τους.

Στη σύγχρονη εποχή, έχω δει απεργίες και διαδηλώσεις οι οποίες αποτελούν καθημερινά  γεγονότα στη ζωή των Ελλήνων.  Αλλά οι εμπειρίες μου σήμερα 29 Ιουνίου 2010 και μετά τις τελευταίες λίγες ημέρες που πέρασα στην Ελλάδα βρίσκονται σε απόλυτη αντίθεση με το πώς ένιωθα στις επισκέψεις μου τις τελευταίες δεκαετίες.

Πρώτα απ’ όλα πότε αρχίσαμε να μιλάμε χαμηλόφωνα οι Έλληνες; Πότε μάθαμε να σιωπούμε και να θρηνούμε τους εαυτούς μας? Πότε τα μάτια μας άρχισαν να κοιτάζουν το πάτωμα αντί για το γαλάζιο ουρανό; Πότε γίναμε το πιο άφωνο είδος στην Ευρώπη; Όπως έχει συμβεί και με άλλα γεγονότα, φυσικά και υπάρχει κακοφωνία στον τύπο άλλα και γενικά μεταξύ των Ελλήνων για το τι συμβαίνει και πως θα το αντιμετωπίσουμε. Αλλά ο τόνος είναι χαμηλός.  Για τα Ελληνικά δεδομένα είναι ψίθυρος.

Ναι η κατάσταση είναι φρικτή. Μετά τις πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές προϊόντων γενικής χρήσης και του ΦΠΑ, όλες οι τιμές αυξάνονται καθημερινά. Χθες βράδυ φάγαμε σε ένα εστιατόριο που συχνάζουμε στο Μικρολίμανο. Από την τελευταία επίσκεψη λίγους μήνες πριν, οι τιμές έχουν αυξηθεί τουλάχιστον κατά 20%. Και αυτό είναι υπερβολικό για ένα ήδη ακριβό εστιατόριο για τα Ελληνικά δεδομένα. (Κατά την ταπεινή μου άποψη το Ελληνικό γεύμα έχει την καλύτερη σχέση ποιότητας – τιμής στην Ευρώπη).

Επίσης τη φετινή περίοδο έντονης  τουριστική κίνησης κάποιες εκπλήξεις περιμένουν τους τουρίστες. Δημοφιλείς προορισμοί όπως η Μύκονος έχουν εξωφρενικές τιμές διαμονής για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Όλοι περιμένουν να ωφεληθούν από τις αναμενόμενες αυξήσεις στις τιμές. (Μια πανσιόν στη Χώρα στην οποία μπορεί να μείνει κανείς με 40 ευρώ σήμερα, κοστίζει 150 ευρώ μετά τις 15 Ιουλίου.) Και οι τιμές των πτήσεων εσωτερικού δε βοηθούν ιδιαίτερα. 

Το πρόβλημα με την αντίληψη των Ελλήνων είναι ότι δύσκολα αλλάζουν τις καθημερινές τους συνήθειες. Για τους περισσότερους από αυτούς οι καθημερινή εργασία είναι κάτι που πρέπει να κάνουν για να επιβιώσουν, αλλά είναι καλύτερα αν δουλεύουν λιγότερο όταν δεν τους βλέπει κανείς. Από την παραπάνω γενίκευση θα πρέπει να εξαιρέσουμε τους τομείς τουρισμού και ψυχαγωγίας  και από την εξαίρεση αυτή προκύπτουν συμπεράσματα για την κατάσταση που επικρατεί. Όμως τώρα που κερδίζουν λιγότερα συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, θα πρέπει να ξεκινήσουν δεύτερη δουλειά ή να εγκαταλείψουν τον πλούσιο τρόπο ζωής τους (το οποίο σημαίνει να μην αλλάζουν BMW κάθε δύο χρόνια, να μην πουλούν κάποια από τα πολλά ακίνητά τους ή να μην περνάνε κάθε βράδυ μη εργάσιμης μέρας ξοδεύοντας 150 ευρώ για ένα μπουκάλι συνηθισμένο Whisky σε συνηθισμένα μπουζούκια, και να ελαττώσουν σημαντικά τον αριθμό των ερωμένων τους).

Πολλοί ‘οικονομικοί οίκοι’ συμβουλεύουν την Ελλάδα να παρατείνει την ηλικία συνταξιοδότησης και να αναδιαρθρώσει το συνταξιοδοτικό της σύστημα για να εξισορροπήσει το εξωτερικό χρέος.  Η αντίθετη πραγματικότητα που δε φαίνεται να κατανοούν όσοι βγάζουν εύκολα συμπεράσματα είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια βαθιά αποξενωμένη κοινωνική κατάσταση. Και τα οικονομικά προβλήματα οφείλονται σε άλλες αιτίες. Η διαφθορά στην εκμετάλλευσης των πόρων της ειδικά όσων προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η υπερβολική φορολογία της εργατικής της δύναμης ώστε να αναμορφωθούν τα έξοδα της πολιτείας είναι οι πραγματικοί εχθροί  ενάντια στη σωτηρία.

Καθώς νέες απεργίες και διαδηλώσεις προγραμματίζονται κάθε δέκα μέρες πλέον, το κοινό γενικά φαίνεται να μη γνωρίζει την επικείμενη μοίρα του. Συγκεντρώνονται μόνο στο να κάνουν σχέδια για τις καλοκαιρινές τους διακοπές.

Ο βασικός συντελεστής για την Ελληνική οικονομία το 2010 θα είναι η τύχη της τουριστικής σεζόν. Στην επόμενη απεργία στις 8 Ιουλίου θα συμμετέχουν για μια ακόμη φορά οι λιμενεργάτες του Πειραιά οι οποίοι θα σταματήσουν τη θαλάσσια κίνηση στην Ελλάδα για μια ακόμη μέρα. Έτσι οι επιβάτες θα υποχρεωθούν σε άλλες 48 άχρηστες ώρες στα ελληνικά νησιά όπου ο καθένας θα πρέπει να περάσει μία ακόμη μη προγραμματισμένη μέρα περιπλανώμενος και βρίζοντας το κατεστημένο. Μεγάλες εταιρείες κρουαζιέρας έχουν ήδη στείλει τελεσίγραφο, μετά την προηγούμενη απεργία της 29^ης Ιουνίου, ότι θα διακόψουν τις επισκέψεις τους στην Αθήνα αν συνεχιστούν οι απεργίες.

Έτσι, αν τα πρόσφατα δημοσιονομικά δεδομένα είναι ακριβή και η Ελλάδα έχει ήδη χάσει το 8% του ετήσιου τουριστικού εισοδήματος, τότε μάλλον θα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση μέχρι το τέλος του χρόνου από ότι είχε προβλεφτεί τον περασμένο Μάιο.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση μειώνει την όρεξη των αναμενόμενων επισκεπτών γεγονός το οποίο αν συνδυαστεί με την απληστία των Ελλήνων ιδιοκτητών που χρεώνουν περισσότερο, ίσως τελικά σκοτώσει τη μοναδική κότα που γεννά ακόμη χρυσά αυγά στην Ελλάδα. Και τότε δε θα υπάρχει τίποτα…

'Subdued' is The Key

I have spent plenty of time in Greece and her islands in my life. I have seen post Junta days. I have witnessed small or large economical woes. Heck, my family history is a good proof to how Greeks can put themselves into trouble.

In modern times, I have seen many strikes and public demonstrations that are a simple fact of Greek life. But my experiences today, June 29th, 2010 and last few days I spent in Greece are in total contrast to how I felt during my visits of the last few decades.

First of all when on earth us Greeks started to talk low-key? When did we learn to shut up and mourn for ourselves? When our eyes started to gaze at our toes instead of blue skies? When did we become the most muted animals in Europe? As in many other events, of course there is a cacophony in the press and among Greeks in general about what is happening and what to do with that. But the tone is hushed. Everybody basically whispers in Greek standards.

Yes, the situation is dire. After the recent increases in utility prices and the VAT, all prices are increasing everyday. Last night we ate at a restaurant we frequent in Mikrolimani. From the last visit a few months ago prices have gone up at least 20%. And that was too much for an already expensive restaurant especially in Greek standards. (In my humble opinion Greek dining has the best value on price in Europe)


Also this high season, some surprises are awaiting the usual tourist bunch. Popular places like Mykonos have outrageous bed prices set out for July and August. Everybody is getting in line to benefit from the expected hikes in prices. (A pension in Mykonos town in which you can bed for 40 Euros tonight is asking for 150 Euros after July 15th.) And domestic flight prices don't help either.

The problem with the perception of Greeks is that, they can hardly change their daily habits. For most of them daily work is something they have to do to survive, but its better if they can do less without anyone noticing it. To give credit to where it's due we need to exclude tourism and entertainment industries from this generalization, which in itself gives us clues for the situation. But now they earn less comparatively, they either will revert to secondary jobs or will have to give up the lush lifestyles (which means not changing their BMW's every two years, selling some of their abundant number of real estate or not spending every non-workday evening spending 150 Euros on third class bottle of whiskey at a third class bouzoukia, and even reducing number of mistresses by a substantial number).

Many fiscal 'authorities' are giving advice to Greece to extend the age of retirement and reform the pension system to balance her foreign debt. The contrasting reality which these speakeasy people don't seem to realize is the fact that Greece is in a very deeply uprooted social state. And her economical problems lay elsewhere. Corruption on the utilization of resources especially coming from EU and overtaxation of its work force to rehabilitate the state expenditures are the real foes irking against the bsalvation.

As new strikes and protests are scheduled for every ten days now, the public in general seem not to be aware of the imminent fate. They are concentrated on making their summer plans.

The key factor in 2010 for Greek economy will be the fate of tourism season. Next strike on July 8th will once more include the harbor workers at Peireas which in turn will stop sea traffic in Greece for another day. Which in turn will render another 48 hours useless in most of the Greek islands where everybody will be stuck to spend another unplanned day wandering around and cursing the establishment. Large cruise companies have already sent their ultimatum that they will cut their visits to Athens if that happens again after the previous June 29 strike.

So, if the recent fiscal data is correct and if Greece has already lost 8% of her tourism income this year already, she might end the year in a worse situation as far as the fiscal numbers go, than these were reflecting in past May.

Global economic crisis lowering the appetite of prospective visitors, coupled with the greediness of Greek establishment owners to charge more might finally kill one chicken who still lays golden eggs for Greece. And then, there would be none...

One Subdued Summer

People are looking like they move slower.

I arrived at Xios island at 19:30. It was a bumpy boat ride. In my whole life I made that trip on San Nicholas. It's a small boat that acts like a dolphin among the waves. She's speedy. I call her "the U-boat". However this time, lured by my old travel agent who used to sell San Nicholas tickets, I traveled on a boat called "Chios". She was a lot slower and I was one of two passengers on it.

In end-June, 19:30 streets of Xios should have been more lively. It is an outpost of an island really. Its population is mainly people originally from Xios, migrants of western Asia Minor. It lost a lot of its sons and daughters to the United States. So, at the bars and tavernas all summer long, Greeklish is the common language.
Not this June. My taxi driver complained naturally. Kefeneion on the corner of the harbor was deserted. Stray dogs did not run after the car as usual. Normally buzzing travel agents were closed due to time of the day. (Or lack of customers) The flight to Athens was crowded though. Mostly businessmen and traveling locals.

Greece is weird this summer. People are staring at their toes. Yesterday the harbor workers were on strike. No ship left or arrived at Peireas. People were stranded on islands or at the capital. Both the victims and the strikers raised their voices. But there were no newspaper or TV station to report these events. Because today journalists were on strike. I watched today's WorldCup games without any commentary. I once more realized how disturbing the effect of vuvuzela was. God, it's awful!

Plans and preoccupations aside, I will try to understand more this new psyche in Greece. Maybe partying time is over for real for Greece. Even that previous sentence sounds like an oxymoron when heard. Where everything is supposed to be loud and pronounced, this silence can drive you mad.

Having coffee at Kitchen Bar at Marina Zeas today, I observed my fellow patrons. They came, ate or drink dutifully and went on their chores. Except for a young mother, enthusing about her newborn, all was acting behind a gossamer screen. As if they were ghosts of a unsure future.

Of course it is still middle of the week. Of course all will be different during the weekend. We shall live and see. But if Europe is losing its last resort of dolce vita, what kind of heritage we would leave for our kids, I wonder.